Introzofia

Czy ważna jest struktura, czy ważniejsza jest wielkość podatków – jest to jedno z podstawowych pytań dotyczących tego problemu. Bardziej po stronie struktury stoi na przykład Centrum Adama Smitcha, z Panem Gwiadzowskim. Opozycyjne stanowisko zajmuje na przykład Pan Korwin-Mikke.

Podstawą stanowiska przedkładającego wartość jest stwierdzenie, że de facto wszyscy płacą podatek w tym samym stopniu. I jest to niewątpliwie prawda: wzajemna sieć powiązań rozprowadza wszystkie podatki na wszystkich jak w naczyniach połączonych. Bardziej chamskie ujecie tego problemu koncentruje się na wpływach budżetu.

Podstawą stanowiska afirmującego strukturę jest pogląd że można podatki pobierać w sposób mniej lub bardziej przyjazny. I że dla gospodarki ma to znaczenie. I także ten pogląd jest niewątpliwie słuszny.

Podatki mogą akcentować pewne zachowania. I generalnie te zachowania, które są opodatkowane później, zgodnie z preferencją czasową przejmują więcej kapitału. Oczywiście wszystkie podatki rozkładają się po pewnym czasie powszechnie i są jednakowo odczuwalne, co jest zgodne z przedstawioną tezą pierwszą. Jednak w skutek nierównomiernej propagacji początkowej podatków zarabiają na nich ci, którym została większa ilość pieniędzy. Oni to bowiem stoją na uprzywilejowanej pozycji kupując wcześniej za niższą cenę. Ponadto już sam fakt pobierania podatków wymaga pewnych inwestycji, tak samo jak oddawanie podatków.

Ze względu na koszty pobrania i oddania podatku takie podatki jak PIT, CIT, VAT są niezmiernie kosztowne. Cła znowu powodują zakłócenia w przepływie towarów i kapitału, nawet jeśli nie różnicują klas towarów. Podatek inflacyjny jest najmniej kosztowny w zbieraniu go, lecz znowu powstaje koszt osłabiania i psucia waluty. Tak więc każdy podatek pociąga koszty marnotrawiące własność i pracę opodatkowanych. Nie wdaję sie tu w rozważania problemu słuszności, etyczności podatków – już wiele razy o tym pisałem – chodzi mi tu jedynie o skutki gospodarcze.

Tak więc należy przy ustalaniu podatków brać pod uwagę koszty, jakie to za sobą pociąga, a nie tylko wielkość podatków.